Nét là tay nghề, quan sát là con mắt. Tranh sách thiếu nhi và visdev cần nét sạch, tự tin để in và tô màu; nét run, nét lông gà làm hình nhão đi dù dựng đúng. Đo tỷ lệ và nhìn khoảng trống giúp chép đúng mẫu thật trước, rồi mới cách điệu có chủ đích.
ĐIỀU CỐT LÕINhìn lâu hơn vẽ. Nét nào quan trọng cũng được lướt thử trên không trước, rồi mới đặt xuống giấy bằng cả cánh tay.
Lướt tay: chấm 2 điểm, lướt thử 3 lần trên không, rồi kẻ 1 nét từ vai. Bên phải: nét nên có và nét cần tránh.Elip: trục phụ vuông góc trục chính. Độ mở tăng dần từ hẹp đến tròn, nhưng hai đầu lúc nào cũng tròn.
Khái niệm
Vẽ từ vaidrawing from the shoulderNét dài và đường cong lớn đi từ vai, khuỷu và cổ tay giữ yên; cổ tay chỉ dùng cho chi tiết nhỏ. Vẽ sơn dầu đã quen dùng cả cánh tay, giờ đưa thói quen đó sang bút chì.
Phương pháp lướt tayghosting methodChấm điểm đầu và điểm cuối, lướt thử trên không vài lần theo đúng hướng, rồi kẻ một nét dứt khoát. Ưu tiên nét trơn, tự tin trước; độ chính xác đến dần qua luyện tập.
Nét tự tin và nét lông gàconfident vs hairy linesMột nét liền một hơi từ đầu đến cuối. Nét lông gà là nhiều nét ngắn chồng nhau để dò hình; nó che lỗi chứ không sửa lỗi. Sai thì kẻ một nét mới rõ ràng.
Elipellipse, minor axis, degreeTrục phụ chia elip thành hai nửa đều nhau. Độ mở là độ tròn, từ 0° (một đường thẳng) đến 90° (hình tròn). Hai đầu elip luôn tròn, không bao giờ nhọn.
Đường viền và viền mùcontour, blind contourMắt dò chậm theo mép vật, tay đi cùng tốc độ. Bản "mù" không nhìn xuống giấy: hình méo, nhưng mắt học nhìn thật thay vì vẽ theo hình quen trong đầu.
Khoảng trốngnegative spaceVẽ hình của phần trống giữa các vật, như khoảng giữa chân ghế. Khoảng trống không có tên gọi nên mắt không bị cái "đã biết" đánh lừa, tỷ lệ ra đúng hơn.
Ngắm đo bằng bút chìsighting, measuringDuỗi thẳng tay, khóa khuỷu, nhắm một mắt, giữ bút song song mặt tranh. Chọn một đơn vị đo rồi so mọi chiều khác với nó; đặt bút trùng cạnh vật để đọc góc nghiêng.
Cách luyện
Khởi động 10 phút. Đầu mỗi buổi: nửa trang đường thẳng lướt tay, nửa trang elip. Bộ 1–2 làm đủ các bài tập trong Draw a Box bài 1.
Đường chồng nét. Kẻ chồng 6–8 lần lên một đường có sẵn. Các nét phải chụm ở điểm đầu, chỉ được tưa ra ở cuối.
Viền mù 5 phút. Bàn tay, đôi giày, chùm chìa khóa. Sau đó làm 1 bản viền bán mù: chỉ nhìn giấy khi đổi hướng nét.
Ghế và đồ vật đo được. Vẽ 1 chiếc ghế chỉ bằng các mảng trống, rồi 3 đồ vật trên bàn đo bằng bút chì, ghi tỷ lệ bên lề.
Lỗi hay gặp → cách sửa
Nét run, chậm.Kẻ nhanh hơn một chút, từ vai; lệch hướng còn hơn run.
Tô đi tô lại một nét.Kẻ 1 nét mới dứt khoát, để nguyên nét sai.
Elip đầu nhọn hoặc lệch.Kiểm tra trục phụ; vẽ liền 2–3 vòng rồi mới nhấc bút.
Số đo mỗi lần một khác.Luôn khóa khuỷu, tay duỗi thẳng hết cỡ, nhắm cùng một mắt.
Đọc thêm
Draw a Box – Bài 1 (drawabox.com): phần Lines (ghosting method, superimposed lines) và phần Ellipses. Đọc theo thứ tự, làm đủ bài tập.
Betty Edwards – Drawing on the Right Side of the Brain: các chương về vẽ đường viền, khoảng trống và ngắm đo tỷ lệ, góc.
Proko: các bài nhập môn về cách cầm bút và luyện nét, xem trước buổi đầu tiên.
Tự kiểm tra sau bài· Kẻ đường thẳng 15 cm giữa 2 điểm, không run, lệch chỉ vài mm.· Vẽ elip ở 4 độ mở khác nhau, hai đầu đều tròn.· Đo tỷ lệ cao/rộng của 1 vật bằng bút chì, sai dưới 10%.
Đọc trước tiênPhương pháp học & giáo trìnhCách một buổi 4 chặng vận hành, vì sao luyện mắt trước, cách tự chấm không cần ảnh.
Bộ 1–2Nét & quan sátNét đi từ vai, ghosting trước khi đặt bút; đo tỷ lệ bằng bút chì giơ thẳng tay.
Bộ 3, 6Khối & dựng hìnhMọi đồ vật quy về hộp, trụ, cầu, nón; vẽ xuyên thấu để hiểu khối.
Bộ 4–5, 14Phối cảnhTầm mắt, điểm tụ, đặt người và vật lên cùng một mặt đất.
Bộ 7–8Sắc độ & ánh sángSáng, bán sáng, bóng bản thân, phản quang, bóng đổ; 5 bậc sắc độ.
Bộ 9–10Gesture & hình ngườiBắt nhịp chuyển động trước, dựng khối người sau.
Bộ 11–12Đầu người LoomisQuả cầu cắt hai bên, chia 3 phần mặt, xoay theo trục.
Bộ 13Bàn tay & bàn chânĐơn giản hóa thành khối lòng bàn tay và các ngón dạng trụ.
Bộ 14–16Ký họa phố & mựcChọn lọc, giản lược khung cảnh; nét mực có độ dày và mảng đen.