Phối cảnh là luật để đặt mọi thứ vào cùng một không gian tin được. Trong minh họa, nó quyết định nhân vật đứng vững trên mặt đất, xe máy không bị méo, và góc máy thấp như tranh Yamaha có cảm giác kịch tính thay vì sai.
ĐIỀU CỐT LÕIĐường chân trời là tầm mắt người vẽ. Mọi đường song song nằm ngang lùi xa đều chạy về một điểm trên đường đó.
1 điểm tụ: tường hai bên ngõ lùi về cùng một điểm. Người gần to, người xa nhỏ, nhưng đầu cùng nằm trên tầm mắt.2 điểm tụ: đường đứng luôn thẳng đứng. Hai đường chéo cắt nhau tại tâm để chia đôi mặt hộp đúng phối cảnh.
Khái niệm
Đường chân trời = tầm mắthorizon line, eye levelVật nằm trên tầm mắt ta thấy mặt dưới, dưới tầm mắt thấy mặt trên, ngang tầm mắt thì mặt trên và dưới thu thành một đường.
Điểm tụvanishing pointCác đường song song lùi xa hội tụ về một điểm. Với mặt phẳng nằm ngang (mặt bàn, nền nhà, mặt đường), điểm tụ luôn nằm trên đường chân trời.
Phối cảnh 1 điểm tụMột mặt của vật song song với mặt tranh. Đường ngang giữ ngang, đường đứng giữ đứng, chỉ các đường đi vào chiều sâu chạy về 1 điểm. Hợp với ngõ phố, hành lang, căn phòng nhìn thẳng.
Phối cảnh 2 điểm tụVật xoay góc so với người nhìn. Hai hệ đường chiều sâu chạy về hai điểm tụ trái và phải; đường đứng vẫn thẳng đứng. Hợp với góc ngã tư, nhà nhìn từ góc.
Giữ điểm tụ đủ xacone of visionHai điểm tụ quá gần nhau làm góc gần nhất của hộp nhọn dưới 90° và vật bị méo. Đặt điểm tụ ra ngoài mép giấy khi cần, dán thêm giấy nháp hai bên.
Chia đều theo chiều sâuKẻ 2 đường chéo của một hình chữ nhật trong phối cảnh, giao điểm là tâm. Dùng tâm để chia đôi, chia tư cửa sổ, cột, vạch kẻ đường mà vẫn đúng phối cảnh.
Người trên mặt đất phẳngKhi người vẽ đứng, đầu của mọi người cao xấp xỉ mình đều chạm đường chân trời dù ở gần hay xa. Đây là cách nhanh nhất để đặt người đúng tỷ lệ trong cảnh.
Cách luyện
Kẻ đè lên ảnh. In 5 ảnh phố tự chụp, dùng thước kẻ đè các cạnh để tìm điểm tụ và đường chân trời. Làm 1 ảnh mỗi buổi trong bộ 4.
Đường chân trời trước tiên. Mọi bài ký họa đều bắt đầu bằng 1 đường chân trời mờ, kể cả khi không vẽ cảnh.
Từ có thước đến không thước. Bộ 4–5 dùng thước. Từ bộ 6, 10 hộp ước lượng bằng mắt mỗi buổi, sau đó kéo dài cạnh để kiểm tra.
Vẽ tại chỗ. Ngồi 1 điểm cố định, đo độ nghiêng các cạnh bằng bút chì giơ thẳng tay.
Lỗi hay gặp → cách sửa
Hộp méo, góc gần nhọn.Kéo hai điểm tụ ra xa nhau hơn.
Đường đứng bị nghiêng.Ở 1–2 điểm tụ, đường đứng luôn song song mép giấy.
Mỗi đồ vật một đường chân trời.Một bức chỉ có một tầm mắt; mọi mặt phẳng nằm ngang dùng chung nó.
Người to nhỏ lung tung.Áp dụng mục 7: đầu chạm đường chân trời.
Đọc thêm
Ernest Norling – Perspective Made Easy: đọc trọn, sách mỏng, nhiều hình. Giáo trình chính của bộ 4–5.
Draw a Box – Bài 1, phần Boxes: Plotted Perspective, Rough Perspective, Rotated Boxes.
Scott Robertson – How to Draw: các chương đầu về thuật ngữ phối cảnh và dựng hộp, đọc khi đã quen 2 điểm tụ.
Tự kiểm tra sau bài· Chỉ ra được đường chân trời trong 1 ảnh bất kỳ trong 10 giây.· Vẽ hộp 2 điểm tụ không méo mà không cần thước.· Đặt 5 người ở 5 khoảng cách đúng tỷ lệ trong 1 cảnh.
Đọc trước tiênPhương pháp học & giáo trìnhCách một buổi 4 chặng vận hành, vì sao luyện mắt trước, cách tự chấm không cần ảnh.
Bộ 1–2Nét & quan sátNét đi từ vai, ghosting trước khi đặt bút; đo tỷ lệ bằng bút chì giơ thẳng tay.
Bộ 3, 6Khối & dựng hìnhMọi đồ vật quy về hộp, trụ, cầu, nón; vẽ xuyên thấu để hiểu khối.
Bộ 4–5, 14Phối cảnhTầm mắt, điểm tụ, đặt người và vật lên cùng một mặt đất.
Bộ 7–8Sắc độ & ánh sángSáng, bán sáng, bóng bản thân, phản quang, bóng đổ; 5 bậc sắc độ.
Bộ 9–10Gesture & hình ngườiBắt nhịp chuyển động trước, dựng khối người sau.
Bộ 11–12Đầu người LoomisQuả cầu cắt hai bên, chia 3 phần mặt, xoay theo trục.
Bộ 13Bàn tay & bàn chânĐơn giản hóa thành khối lòng bàn tay và các ngón dạng trụ.
Bộ 14–16Ký họa phố & mựcChọn lọc, giản lược khung cảnh; nét mực có độ dày và mảng đen.