Ký họa tại chỗ gom mọi thứ đã học vào một bài: phối cảnh, khối, sắc độ, dáng người. Mực buộc phải chọn, vì không tẩy được. Với tranh minh họa, đây là nơi tập quyết định nhanh cái gì giữ, cái gì bỏ, và cách dùng nét cùng mảng đen để dẫn mắt người xem, giống như sắc độ trong sơn dầu nhưng chỉ bằng một màu.
ĐIỀU CỐT LÕIMực luôn đen. Độ sáng tối đến từ độ dày của nét và mật độ nét, không phải từ việc ấn bút mạnh hay nhẹ.
Cùng một hộp. Bên phải: viền ngoài dày, cạnh trong mảnh, mặt khuất sáng gạch theo hướng mặt phẳng, bóng đổ là một mảng đen đặc.Thang 5 bậc chỉ bằng mật độ nét. Luyện đến khi bậc 2, 3, 4 cách đều nhau khi nheo mắt nhìn.
Khái niệm
Quy trình vẽ tại chỗurban sketching on locationChọn chỗ đứng và khung cảnh, kẻ đường chân trời, dựng các mảng lớn (khối nhà, mặt đường), rồi mới đến chi tiết. Người và xe di chuyển nên vẽ sau cùng, ghép từ nhiều người qua lại.
Giản lược và điểm nhấnsimplification, focal pointVẽ cái mình thấy, bỏ cái không cần. Chọn một điểm nhấn và để chi tiết, độ tương phản dồn về đó; phần còn lại chỉ cần gợi.
Độ dày nétline weightNét dày cho vật ở gần, phía khuất sáng và đường viền ngoài. Nét mảnh cho vật ở xa, phía được chiếu sáng và chi tiết bên trong. Chỉ đổi độ dày nét đã đủ tạo chiều sâu.
Nét đan theo khốihatching, cross-hatching, stipplingHatching là các nét song song, nên chạy theo hướng mặt phẳng hoặc vòng theo khối tròn. Đan chéo thêm lớp nét theo hướng khác để tối hơn. Chấm điểm cho chuyển sắc mềm nhưng tốn thời gian.
Thang sắc độ bằng nétvalue scaleSắc độ tạo bằng khoảng cách giữa các nét và số lớp đan. Đã quen 5 bậc sắc độ trong sơn dầu thì chỉ cần dịch từng bậc sang một mật độ nét.
Đặt mảng đen và notanspotting blacks, notanNotan là thiết kế bức tranh chỉ bằng 2 sắc độ: đen và trắng. Đặt vài mảng đen đặc (cửa tối, bóng gầm xe, tóc) có chủ ý để dẫn mắt về điểm nhấn và giữ bức tranh không bị xám đều.
Chì mờ dựng, mực để quyếtunderdrawing, commitDựng bằng chì rất nhẹ, chỉ vài đường vị trí, sau đó vẽ mực dứt khoát. Dần dần bỏ bớt bước chì để tập quyết định ngay.
Cách luyện
Thumbnail trước khi vẽ. Ở mỗi điểm vẽ, làm 2–3 ô nhỏ cỡ bao diêm chỉ bằng đen và trắng để chọn bố cục, sau đó mới vẽ bản chính.
Bảng nét mỗi sáng. 10 phút khởi động: một thang 5 bậc, một cầu và một trụ gạch theo khối.
Giới hạn thời gian. Ở ngoài phố: 5 phút, 15 phút, 30 phút cho cùng một cảnh. Bản 5 phút buộc phải giản lược.
Mực thẳng tay. Mỗi bộ bài ít nhất 2 bài vẽ mực không dựng chì, chấp nhận nét sai và vẽ đè nét đúng lên.
Lỗi hay gặp → cách sửa
Vẽ mọi thứ, tranh rối.Chọn điểm nhấn trước, bỏ ít nhất một nửa chi tiết ở rìa tranh.
Cả tranh xám đều.Thêm 3–5 mảng đen đặc và để lại vài mảng trắng hoàn toàn.
Hatching lộn xộn, nét móc câu.Nét đi nhanh, nhấc bút dứt khoát, các nét cùng hướng và theo mặt phẳng.
Nét chì sâu, tẩy không sạch.Dựng bằng chì H hoặc chì màu xanh nhạt, tay cầm xa đầu bút.
Đọc thêm
Alphonso Dunn – Pen and Ink Drawing: A Simple Guide và kênh YouTube của tác giả: các phần về hatching, cross-hatching, stippling và thang sắc độ. Giáo trình chính bộ 15.
Urban Sketchers (urbansketchers.org): đọc bản tuyên ngôn về vẽ tại chỗ, xem bài của các thành viên. Tìm nhóm Urban Sketchers Hanoi để đi vẽ cùng.
Gabriel Campanario – The Art of Urban Sketching: xem tranh và ghi chú quy trình của nhiều họa sĩ, đọc trong bộ 14.
Tự kiểm tra sau bài· Vẽ được thang 5 bậc bằng nét mà các bậc cách đều khi nheo mắt.· Chỉ ra điểm nhấn của bài ký họa phố trong 3 giây.· Bài vẽ vẫn đọc được khi chỉ còn các mảng đen (thử nheo mắt).
Đọc trước tiênPhương pháp học & giáo trìnhCách một buổi 4 chặng vận hành, vì sao luyện mắt trước, cách tự chấm không cần ảnh.
Bộ 1–2Nét & quan sátNét đi từ vai, ghosting trước khi đặt bút; đo tỷ lệ bằng bút chì giơ thẳng tay.
Bộ 3, 6Khối & dựng hìnhMọi đồ vật quy về hộp, trụ, cầu, nón; vẽ xuyên thấu để hiểu khối.
Bộ 4–5, 14Phối cảnhTầm mắt, điểm tụ, đặt người và vật lên cùng một mặt đất.
Bộ 7–8Sắc độ & ánh sángSáng, bán sáng, bóng bản thân, phản quang, bóng đổ; 5 bậc sắc độ.
Bộ 9–10Gesture & hình ngườiBắt nhịp chuyển động trước, dựng khối người sau.
Bộ 11–12Đầu người LoomisQuả cầu cắt hai bên, chia 3 phần mặt, xoay theo trục.
Bộ 13Bàn tay & bàn chânĐơn giản hóa thành khối lòng bàn tay và các ngón dạng trụ.
Bộ 14–16Ký họa phố & mựcChọn lọc, giản lược khung cảnh; nét mực có độ dày và mảng đen.